Hoe kan ik ontbrekende factorcategorieën toch met een kleur tonen in een ggplot-legende?

[wlangera]

Via het argument drop = FALSE in scale_colour_manual() kan ik alle categorieën van mijn factorvariabele behouden in de legende van ggplot.

Echter, voor de categorieën die niet voorkomen in de data wordt er geen kleur getoond in de legende.
Is er een manier om ook voor deze ontbrekende categorieën de kleur te tonen?

Hieronder mijn reprex:

library(tidyverse)

# Create the dataframe
df_to_visualise <- data.frame(
  year = seq(2011, 2016),
  estimate = c(0.535, 0.069, 0.328, 0.358, 0.189, 0.551),
  lcl = c(0.315, 0.032, 0.095, 0.086, 0.019, 0.311),
  ucl = c(0.697, 0.536, 0.549, 0.763, 0.411, 0.681),
  effect_coarse = c("uncertain", "decrease", "decrease", "uncertain",
                    "decrease", "uncertain")
) %>%
  mutate(
    effect_coarse = factor(
      effect_coarse,
      levels = c(
        "increase",
        "stable",
        "decrease",
        "uncertain"
      ),
      ordered = TRUE
    )
  )

df_to_visualise %>%
  ggplot(aes(x = year)) +
  geom_hline(
    yintercept = 0.6,
    linetype = "longdash",
    colour = "black"
  ) +
  geom_hline(
    yintercept = c(0.5, 0.7),
    linetype = "dotdash"
  ) +
  geom_errorbar(
    aes(
      ymin = lcl,
      ymax = ucl,
      colour = effect_coarse
    ),
    linewidth = 1.5
  ) +
  geom_point(
    aes(y = estimate),
    colour = "black",
    size = 3.5
  ) +
  scale_colour_manual(
    values = c(
      "chartreuse3",
      "gold",
      "firebrick1",
      "skyblue"
    ),
    drop = FALSE
  ) +
  labs(
    y = "evenness",
    colour = "Effect"
  ) +
  scale_y_continuous(limits = c(0, 1)) +
  scale_x_continuous(
    breaks = sort(unique(df_to_visualise$year))
  )

^{Created on 2026-08-17 with reprex v2.1.1}

[wlangera]

Er wordt een gelijkaardig geval besproken op Stack Overflow: ggplot legend showing blank fill for missing factor level.

Sinds ggplot2 3.5.0 moet je expliciet aangeven dat een geom ook in de legende moet worden opgenomen voor categorieën die niet in de data voorkomen.

In dit geval kan je daarom show.legend = TRUE toevoegen aan geom_errorbar():

geom_errorbar(
  aes(
    ymin = lcl,
    ymax = ucl,
    colour = effect_coarse
  ),
  linewidth = 1.5,
  show.legend = TRUE
)

In combinatie met drop = FALSE in scale_colour_manual() zorgt dit ervoor dat ook de ontbrekende factorniveaus (increase en stable) in de legende worden opgenomen met hun toegewezen kleur.

[hansvancalster]

Bedankt hiervoor! Had ik net nodig.